Tác phẩm “Trở nên bạn hữu của Chúa Giêsu” của Đức Giáo hoàng Bê-nê-đíc-tô XVI, chuyển ngữ bởi Margarita Huệ Nguyễn, O.Cist., Nxb Đồng Nai, 2025. Tác phẩm gồm 233 trang, tập hợp những bài suy niệm của Đức Thánh Cha xoay quanh chủ đề cầu nguyện. Nội dung sách được triển khai qua 7 chương, trình bày những suy tư sâu sắc về ý nghĩa, giá trị và đời sống cầu nguyện trong hành trình đức tin Kitô giáo.

Chương 1: Cầu nguyện là gì?

Các bài giáo lý của Đức Thánh Cha nói về cầu nguyện. Trước hết, lời cầu nguyện không gắn liền với một bối cảnh cụ thể, nhưng được ghi khắc sâu trong tâm hồn. Vì thế, qua cầu nguyện con người nhìn lại chính mình và hoàn cảnh của mình trước Thiên Chúa, bắt đầu từ Thiên Chúa và hướng về Thiên Chúa .Từ đó, ĐTC mời gọi mọi người học cách nhận ra trong thinh lặng, trong trái tim mình, hãy mở lòng ra cho chiều kích của Thiên Chúa, cho mỗi tương quan của Người. Các bài tiếp theo, ĐTC nói về tầm quan trọng của cầu nguyện bằng việc chiêm ngắm Chúa hằng ngày, chúng ta sẽ nhận được sức mạnh của Tình yêu Thiên Chúa và Chúa Thánh Thần hằng thức tỉnh trong chúng ta, hoàn thiện nơi chúng ta và dâng lên Chúa Cha. Lời cầu nguyện của chúng ta không chỉ là hành vi cá nhân mà còn là hành vi của toàn thể Hội Thánh. Cuối cùng, ĐTC lấy chính mẫu gương của ĐGS cầu nguyện trong vườn Ghết-sê-ma-ni diễn tả bằng mối tương quan, cầu khẩn, suy phục ý muốn Chúa Cha.

Chương 2: Đáp lại Thiên Chúa tình yêu

Các bài giảng làm nổi bật dung mạo tình yêu của Thiên Chúa được biểu lộ bằng hy tế Thập giá. Nơi thập giá diễn tả chiều kích dài, rộng, cao, sâu của tình yêu Đức Ki-tô. Các bài sau, ĐTC đưa ra câu hỏi liệu con người trong thời đại chúng ta còn mong đợi một Đấng Cứu Thế không? Để chất vấn những người trong thời đại khi họ đang lãng quên Thiên Chúa. Cuối cùng, bài giảng trong Ga 12,1-11, Ngài nhấn mạnh tình yêu sẽ ban tặng niềm vui.

Chương 3: Tình bạn với Đức Giê-su

Khởi đầu chương 3, bằng nền tảng Kinh Thánh: Sự sống đời đời đó là họ nhận biết Cha, Thiên Chúa duy nhất và chân thật, và nhận biết Đấng Cha sai đến là Đức Giê-su Ki-tô. Từ đó, nói về việc nhận biết của Mát-thêu và Gia-kêu, của Phê-rô, Ma-đa-la, của các Tông đồ sau biến cố Phục sinh, của Tôma. Tổng kết bằng tiếp kiến với nội dung Chúa Giê-su tiếp nhận sự yếu đuối của chúng ta

Chương 4: Lạy Chúa xin dạy chúng con cầu nguyện

Trong chương này, tác giả liệt kê những hình thức cầu nguyện, lộ trình ấy bắt đầu từ hình thức suy niệm, chính là sự tiếp xúc với Thiên Chúa, mối liên hệ quan trọng giữa sự thinh lặng và cầu nguyện, chính trong thinh lặng chúng ta sẽ thấy sự hiện diện của Chúa trong cuộc đời. một sự tiếp cận thể lý quan trọng trong việc cầu nguyện, Lời Chúa và các giờ kinh Phụng vụ, Lectio Divina, đọc Kinh Thánh trong tinh thần cầu nguyện. Cuối cùng, bài trong cuộc đối thoại với Thiên Chúa, ĐTC nhắc nhở mọi người về tầm quan trọng của cầu nguyện qua mẫu gương của Thánh An-phong. Thiết lập mối tương quan với TC được thể hiện qua việc chuyện vãn với Người, qua cầu nguyện cá nhân hằng ngày và tham dự các Bí tích.

Chương 5: Cầu nguyện bằng Thánh Vịnh

Chương 6: Cầu nguyện và Thánh Thể

Nếu như chương 4, tác giả liệt kê các hình thức cầu nguyện thì trong chương 5, 6, tác giả lại cho người đọc thấy 2 phương thế đỉnh cao của cầu nguyện là Lời Chúa và Thánh Thể. Trước hết, Thánh vịnh dạy chúng ta cách cầu nguyện bởi các TV diễn tả đan xen niềm vui và sự đau khổ, lòng khao khát Thiên Chúa và nhận thức về sự bất xứng của con người, hạnh phúc và cảm giác bị bỏ rơi, tin tưởng vào TC và nỗi cô đơn buồn bã, sự sung mãn và nỗi sợ chết. Toàn bộ đời sống của người Ki-tô hữu hội tụ trong lời cầu nguyện này. Tiếp đó, ĐTC triển khai một số TV như TV 22, là lời của ĐGS cầu nguyện trên Thập giá, TV 136 là TV người Do Thái giáo hát trong phụng vụ Lễ Vượt Qua, TV 23 Chúa là Mục Tử…Với Thánh Thể, thì ĐTC bắt nguồn từ nền tảng Kinh Thánh Ga 6,1-14 Thánh Thể là cuộc gặp gỡ liên tục và quan trọng của con người với Thiên Chúa, trong đó Thiên Chúa biến mình làm của ăn cho chúng ta và hiến thân để biến đổi chúng ta nên giống Người.

Chương 7: Lạy Mẹ Maria xin dạy chúng con cầu nguyện.

Chương cuối, tập hợp các bài về Đức Maria, Những bài suy niệm đầu, ĐTC nêu lên tấm gương cầu nguyện của Đức Maria, những bài sau, việc chúng ta cầu nguyện với Đức Mẹ để nhờ Đức Mẹ chuyển cầu cho chúng ta đến với Thiên Chúa.

Nhận định:

Đây là một tác phẩm thuộc thể loại tác phẩm hướng dẫn đời sống thiêng liêng

Cuốn sách nhỏ nhưng làm lượng kiến thức rất nhiều, từ đó người đọc cần có thời gian nghiềm ngẫm và suy nghĩ.

Mỗi một lần đọc, người đọc sẽ tìm thấy nhiều tư tưởng và nhiều điểm mới trong tác phẩm. Bên cạnh đó người đọc còn bị hút vào chiều sâu tư tưởng của ĐTC.

Đây là cuốn sách hay không chỉ về hàm lượng kiến thức mà còn là nguồn tài liệu tham chiếu bởi ĐTC dựa trên nền tảng Kinh Thánh và tư tưởng của các giáo phụ cùng  nhưng tư tưởng hiện sinh giúp cho người đọc được cảm nhận như đang nghe ĐTC nói trực tiếp với mình. Vì thế có thể nói đây là một tác phẩm rất hữu ích cho chủng sinh để suy niệm và cầu nguyện.

(Chủng sinh Antôn Mai Văn Đỉnh)