ĐÀM ĐẠO VỚI CHÚA BẰNG THÁNH KINH

“Đàm Đạo Với Chúa Bằng Thánh Kinh”, của Stephen J. Bins, do Trần Mỹ Duyệt chuyển ngữ, được Nhà xuất bản Phương Đông phát hành năm 2015. Tác phẩm gồm 192 trang được cấu trúc thành 9 chương, trình bày cách thức gặp gỡ và đối thoại với Thiên Chúa qua việc đọc và suy niệm Thánh Kinh.

Chương I: Trở lại việc đọc Lời Chúa: Nhu cầu cấp thiết với Giáo hội

Về phương diện lịch sử, cách đọc này đã có từ thời Cựu Ước. Anh em Do Thái giáo đã áp dụng phương pháp này không những để chú giải Kinh Thánh, nhưng còn để cầu nguyện với Giavê. Giáo hội sơ khai cũng tiếp tục truyền thống này. Nhưng rõ nhất là khoảng năm 540, thánh Biển Đức đã soạn thảo những nguyên tắc nhằm giúp các tu sĩ sống đúng với linh đạo của nhà Dòng.

Đáng tiếc, vào cuối thời Trung Cổ, thời chủ nghĩa kinh viện nở rộ (bắt đầu thế kỷ 12), Lectio divina bắt đầu đi xuống, nhường chỗ cho những tranh luận thần học. Vào thế kỷ 16, Lectio divina hầu như chỉ còn được sử dụng trong các đan viện.

Tuy nhiên, Công đồng Vatican II trở về với truyền thống Kinh Thánh và mạnh mẽ khuyên đọc Kinh Thánh với tinh thần học hỏi và cầu nguyện. Công đồng (nhất là qua Hiến chế Mạc khải “Dei Verbum”) đã trả lại cho Lectio divina vị thế tối hảo ban đầu: “Tất cả hàng giáo sĩ, đặc biệt các linh mục của Đức Kitô và những vị khác, với tư cách là các phó tế hay những giáo lý viên, là những người dấn thân cách công khai trong mục vụ Lời Chúa, phải đắm mình vào trong Kinh Thánh bằng sự đọc Thánh Kinh liên lỉ và học hỏi cần mẫn [...] Tuy nhiên, họ hãy nhớ rằng sự cầu nguyện phải đi đôi với sự đọc Kinh Thánh, để có một sự đối thoại xảy ra giữa Thiên Chúa và con người. Vì ‘chúng ta ngỏ lời với Ngài khi cầu nguyện, và chúng ta nghe Ngài nói lúc chúng ta đọc các sấm ngôn thần linh’” (DV 25).

Như là một cách cầu nguyện, đọc Lời Chúa được coi như là nguồn gốc căn bản nhất của mọi lời cầu xin- một ước muốn nội tâm với Thiên Chúa. Đọc lời Chúa cho chúng ta hiểu rằng lời cầu của chúng ta dâng lên Thiên Chúa là kết quả bắt đầu từ Ngài, một hoạt động ân sủng của Thiên Chúa trong chúng ta, lôi cuốn và mời gọi chúng ta tiến sâu vào tâm tình mật thiết với Ngài.

Chương II: Một cuốn sách sống, trọng tâm trong Chúa Ki-tô

Chương III: Lectio: Đọc Thánh Kinh  bằng đôi tai biết lắng nghe

Lắng nghe với đôi tai của trái tim, Mọi diễn tả của việc đọc Lời Chúa được đặt trên hành động đầu tiên- Lectio- đọc văn bản của Thánh Kinh. Đây là căn bản của toàn truyền thống, và nó rõ ràng trở thành bước quan trọng nhất của tiến trình đọc Lời Chúa. Đó cũng là lý do tại sao chúng ta bắt đầu bằng việc đọc Lời Chúa một cách nghiêm chỉnh và kính trọng, và nên hiểu rằng nếu chúng ta làm như vậy, Chúa Thánh Thần sẽ nối kết chúng ta với Lời mạc khải bằng cách thức riêng biệt của mỗi người. Thánh Kinh chính là một sở hữu quý báu nhất của chúng ta. Chúng ta biết rằng, nó đại diện cho sự hiện diện thần linh, là nơi mà ở đó, chúng ta có thể gặp gỡ một cách rõ ràng nhất Thiên Chúa trung tín của chúng ta. Chúng ta luôn luôn lưu ý rằng đọc không chỉ là đọc từng chữ. Tốt nhất, nó phải được diễn tả bằng sự lắng nghe một cách sâu lắng những gì thánh Biển Đức ghi trong luật dòng: nghe bằng đôi tai của trái tim. Trong việc đọc, Thiên Chúa nói và ta lắng nghe.

Chương IV: Meditatio: Suy nghĩ ý nghĩa và sứ điệp của Thánh Kinh

Câu hỏi của ngay giây phút đầu tiên: Lectio- bản văn này nói gì? Giây phút kế tiếp: meditatio- bản văn này nói gì với tôi? Suy niệm nhằm mục đích mang Lời Chúa vào trong phạm vi của đời sống riêng tôi, kiếm tìm để hiểu những gì mà đoạn Thánh Kinh nói với tôi hôm nay. Nó chú trọng vào mục đích tối hậu của trang sách Thánh, vượt khỏi giới hạn của sự xếp đặt nguyên thủy bằng cách suy nghĩ trên chiều kích đức tin của nó.

Chương V: Oratio: Cầu nguyện qua việc đáp lại Lời Chúa

Câu hỏi được nêu lên trong khi đọc Lời Chúa là: Cuốn sách này nói gì? Rồi trong suy niệm: Cuốn sách này nói gì với tôi? Và tiếp tục lúc cầu nguyện: Những gì tôi thưa với Chúa sau khi đọc và suy niệm Thánh Kinh? Sau khi chúng ta đã lắng nghe và suy gẫm về một đoạn Kinh thánh trong chiều hướng tăng trưởng cá nhân, tự nhiên chúng ta muốn đáp lại. vì Thiên Chúa là tuyệt đối nên Ngài nói với chúng ta, nên kinh nguyện là cách thức diễn tả hành động đáp trả của chúng ta với Đấng mà chúng ta đã nghe tiếng Ngài.

Một trong những thái độ căn bản của việc đọc Lời Chúa là tính cách đàm thoại của nó. Nó hoàn toàn là một cuộc chuyện vãn với Chúa. Trong việc đọc và suy niệm chúng ta lắng nghe Chúa, trong cầu nguyện chúng ta thưa chuyện với Ngài. Đọc Lời Chúa chính yếu là một uyển chuyển nhẹ nhàng giữa việc lắng nghe Thiên Chúa và việc đáp lại lời Ngài trong kinh nguyện. Hai thời điểm đó bổ túc cho nhau, chăm chú lắng nghe tự động dẫn đến cầu nguyện.

Chương VI: Contemplatio: Nghỉ ngơi trong Chúa

Trong khi đọc, chúng ta đọc một cách cẩn thận những lời Kinh Thánh. Trong suy niệm, chúng ta suy nghĩ về việc áp dụng những lời thần hứng vào đời sống của chúng ta. Trong cầu nguyện, chúng ta đáp lại Lời Thiên Chúa với những lời của riêng chúng ta qua kinh nguyện. Nhưng cuối cùng, những lời lẽ trở nên không cần thiết, chúng đưa chúng ta tiến xa hơn chúng có thể. Giây phút chiêm niệm là giây phút mà lời nói trở thành hoàn toàn yên lặng. Chúng ta nghỉ ngơi một cách yên tĩnh trước mặt Thiên Chúa. Chúng ta tiếp nhận và chấp nhận một cách đơn sơ sự bao bọc, chuyển đổi biến hóa của Đấng đã dẫn dắt chúng ta vào giây phút này. Có nghĩa là: Oratio là cầu nguyện thành tiếng; Contemplatio là lời cầu trong thinh lặng. Nó là một hình thức đáp lại Thiên Chúa, khi mà những tiếng nói không còn cần thiết hoặc giúp cho buổi cầu nguyện.

Chương VII: Operatio: Chứng từ đức tin trong đời sống thường ngày

Thực hành là một đáp trả sống động của chúng ta với sách Thánh. Sau khi đọc, suy niệm và cầu nguyện trên Lời Chúa, chúng ta cần được đẩy mạnh trên con đường dẫn tới sự đổi mới đời sống chúng ta. Câu hỏi về thực hành hỏi chúng ta, đó là: Tôi phải sống thế nào đối với Lời Thiên Chúa mà tôi đã nghe trong tâm hồn tôi? Việc đọc sách Thánh của chúng ta phải đem lại kết quả xuất phát từ chính nó do thực hành cầu nguyện. Qua việc đọc Lời Chúa, chúng ta tự phúc âm hóa chính mình, chúng ta bắc một nhịp cầu giữa đoạn sách Thánh và đời sống thường nhật. Trong thực hành chúng ta trở nên những nhân chứng của vương quốc Thiên Chúa, và những chi thể trong nhiệm thể Chúa Ki-tô trên thế giới.

Chương VIII: Collatio: Thành lập cộng đoàn qua Thánh Kinh

Giống như các từ ngữ khác liên quan tới việc đọc Lời Chúa, Collatio là một từ Latin, diễn tả ý nghĩa nguyên thủy là “mang lại với nhau hoặc đối chiếu”. Liên quan đến một bài nói chuyện hay những tư tưởng, từ ngữ này có nghĩa “trao đổi hay thảo luận”. Sau này từ này được dùng để chỉ về một bữa ăn chung mà mọi người đều đóng góp và cùng tham dự. Vì đối với việc đọc Lời Chúa, bữa ăn chia sẻ là lời Kinh thánh của Thiên Chúa.

Collatio là điểm thực hành chung của việc đọc Lời Chúa, và mục đích của nó là xây dựng một cộng đoàn tinh thần quanh Lời Chúa. Qua trao đổi và chia sẻ sự hiểu biết, nhóm hỗ trợ có thể là một giúp đỡ lớn lao để cho Lời Chúa cháy lên trong lòng chúng ta. Mỗi cá nhân được hiểu biết Thánh Kinh sâu xa hơn nhờ vào những tư tưởng  và những suy tư của các người khác trong nhóm. Sau cùng, tất cả cùng dâng lên Thiên Chúa lời cầu xin, cả trong thinh lặng và bằng lời, đáp lại Lời Chúa mà họ đã lãnh nhận.

Chương IX: Thực hành việc đọc Lời Chúa

Ở chương cuối này là những trình thuật Sách Thánh làm ví dụ cho việc áp dụng phương pháp cầu nguyện Lectio divina.

(Chủng sinh Vinh Sơn Vũ Văn Dư)