Tác phẩm Hướng dẫn thực hành nghiên cứu của Peter Henrich là một cẩm nang phương pháp luận dành cho sinh viên, đặc biệt trong lãnh vực Triết học và Thần học. Cuốn sách nhằm giúp người học hình thành kỹ năng nghiên cứu khoa học, từ việc tiếp thu kiến thức cơ bản đến việc thực hiện các công trình nghiên cứu chuyên sâu như luận văn cao học hay luận án tiến sĩ.
Trước hết, tác giả nhấn mạnh rằng nghiên cứu là quá trình tìm hiểu có hệ thống nhằm khám phá bản chất của vấn đề và đạt tới tri thức mới. Do đó, phương pháp nghiên cứu không chỉ mang tính lý thuyết mà còn gắn liền với thực hành. Những chỉ dẫn trong sách đặc biệt hữu ích cho người mới bước vào môi trường học thuật, giúp họ vượt qua những bỡ ngỡ ban đầu và định hướng cách học tập, đọc sách, làm việc nhóm cũng như chuẩn bị cho các kỳ thi.
Về nội dung, cuốn sách được triển khai qua năm phần chính. Phần đầu trình bày mối tương quan giữa khóa học và sách giáo khoa, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc lắng nghe, ghi chép và sử dụng sách như công cụ hỗ trợ cho việc học tập. Phần thứ hai bàn về làm việc nhóm và hội thảo học thuật, trong đó sự cộng tác và thảo luận được xem là phương tiện hữu hiệu để đào sâu kiến thức.
Phần thứ ba tập trung vào nghiên cứu cá nhân nhằm lĩnh hội tri thức. Tác giả khuyến khích người học làm quen với các nguồn tư liệu nền tảng như Thánh Kinh, Huấn Quyền và truyền thống học thuật, đồng thời phát triển khả năng suy tư độc lập thay vì chỉ tiếp thu thụ động. Việc viết tóm lược và chuẩn bị thi cử cũng được xem như một phần quan trọng của quá trình học tập.
Phần thứ tư đề cập đến nghiên cứu sáng tạo, trong đó việc đọc sách có chọn lọc, ghi chú khoa học và viết các bản tường trình hay đề tài nghiên cứu đóng vai trò nền tảng. Từ đó, người học có thể tiến tới việc thực hiện luận văn cao học với cấu trúc khoa học, hệ thống trích dẫn rõ ràng và phương pháp lập luận chặt chẽ.
Phần cuối cùng bàn về giai đoạn khởi đầu của nghiên cứu chuyên sâu, đặc biệt là việc thực hiện luận án tiến sĩ. Theo tác giả, một luận án thành công cần có tính độc đáo, khả thi và đóng góp mới cho tri thức. Bên cạnh đó, việc sử dụng các công cụ hiện đại như máy tính giúp việc thu thập, tổ chức và chỉnh sửa dữ liệu trở nên hiệu quả hơn.
Tóm lại, tác phẩm khẳng định rằng việc học tập và nghiên cứu chỉ đạt hiệu quả khi được thực hiện theo một phương pháp khoa học. Phương pháp đúng đắn không chỉ giúp tiết kiệm thời gian, nâng cao chất lượng học tập mà còn góp phần hình thành tư duy phê phán và trưởng thành trong đời sống trí thức của người nghiên cứu.